Wyszukiwarka wolnych miejsc i specjalności w NSR
Narodowe Siły Rezerwowe - Vademecum
Narodowe Siły Rezerwowe tworzą żołnierze rezerwy, którym nadano przydziały kryzysowe (art. 99a ust. 1 ustawy).
Jest to wyselekcjonowany ochotniczy zasób żołnierzy rezerwy, posiadających przydziały kryzysowe na określone stanowiska służbowe w jednostkach wojskowych, nadane w wyniku ochotniczo zawartych kontraktów na pełnienie służby wojskowej w rezerwie i pozostających w dyspozycji do wykorzystania w przypadku realnych zagrożeń militarnych i niemilitarnych, zarówno w kraju, jak i za granicą.
Zasoby osobowe na potrzeby Narodowych Sił Rezerwowych tworzą osoby podlegające obowiązkowi służby wojskowej będące żołnierzami rezerwy i zdolne do czynnej służby wojskowej, w tym do zawodowej służby wojskowej, do końca roku kalendarzowego, w którym kończą pięćdziesiąt lat życia, a posiadające stopień podoficerski lub oficerski – sześćdziesiąt lat życia (art. 58 ust. 4 ustawy).
NSR nie stanowią oddzielnego, wyodrębnionego organizacyjnie komponentu Sił Zbrojnych RP, lecz są sposóbem uzupełniania części etatowych stanowisk poszczególnych jednostek wojskowych. O wskazaniu stanowisk służbowych na potrzeby NSR i ich obsadzie decydują dowódcy jednostek wojskowych. Uwzględniając integralność organizacyjną i zadaniową Sił Zbrojnych, przeznaczenie NSR jest tożsame z przeznaczeniem Sił Zbrojnych w czasie pokoju.
Biorąc natomiast pod uwagę specyfikę służby w ramach NSR (dyspozycja do jej okresowego pełnienie w razie potrzeby) żołnierze rezerwy na przydziałach kryzysowych stanowią wzmocnienie potencjału jednostek wojskowych w przypadkach uzasadnionych potrzebami obrony państwa, potrzebami Sił Zbrojnych lub zarządzania kryzysowego w celu udziału tych jednostek w zwalczaniu klęsk żywiołowych i likwidacji ich skutków, działaniach antyterrorystycznych i z zakresu ochrony mienia, akcjach poszukiwawczych oraz ratowania lub ochrony zdrowia i życia ludzkiego, oczyszczaniu terenów z materiałów wybuchowych i niebezpiecznych pochodzenia wojskowego oraz ich unieszkodliwianiu, a także w realizacji zadań z zakresu zarządzania kryzysowego. Ponadto służą uzupełnieniu stanowisk służbowych występujących w strukturach poza granicami kraju.
Żołnierzami rezerwy są osoby, które złożyły przysięgę wojskową i zostały przeniesione do rezerwy po zwolnieniu z czynnej służby wojskowej, w tym z zawodowej służby wojskowej lub ze służby kandydackiej, jeżeli w dalszym ciągu podlegają obowiązkowi służby wojskowej (art. 99 ustawy).
Uprawnionym do przenoszenia do rezerwy i nadawania tytułu żołnierza rezerwy jest dowódca jednostki wojskowej.
Tytuł żołnierza rezerwy zachowały osoby posiadające dotychczas ten tytułu, pomimo, że nie pełniły wcześniej czynnej służby wojskowej. Osoby te będą jednak dalej traktowane w zakresie obowiązku służby wojskowej jak osoby przeniesione do rezerwy niebędące żołnierzami rezerwy.
Stopień wojskowy szeregowego otrzymują bez szczególnego nadania osoby powołane po raz pierwszy do czynnej służby wojskowej – z dniem stawienia się do tej służby (art. 99 ustawy). Oznacza to, że obecnie osoby, które nie pełniły wcześniej czynnej służby wojskowej, nawet w przypadku ich przeniesienia do rezerwy i uregulowania stosunku do służby wojskowej, nie będą mogły otrzymać już tego tytułu.
Kandydat do przyjęcia obowiązków w ramach NSR powinien spełniać ogólne wymagania dotyczące osób powoływanych do czynnej służby wojskowej (obywatelstwo polskie, odpowiedni wiek życia oraz zdolność fizyczną i psychiczną do pełnienia czynnej służby wojskowej). Powinna to być jednak osoba posiadająca tytuł żołnierza rezerwy i pełniąca wcześniej czynną służbę wojskową.
Konieczne do nadania przydziału kryzysowego żołnierzowi rezerwy jest uprzednie zawarcie kontraktu na wykonywanie obowiązków w ramach NSR, kontrakt natomiast może być zawarty wyłącznie z żołnierzem rezerwy, który ochotniczo zgłosił się do jego zawarcia, a ponadto spełnia – oprócz wyżej wymienionych – łącznie następujące warunki (art. 99a ust. 6):
· posiada orzeczenie wojskowej pracowni psychologicznej w zakresie braku przeciwwskazań do pełnienia czynnej służby wojskowej;
· nie był przeznaczony do służby zastępczej;
· nie był karany za przestępstwo umyślne;
· posiada wykształcenie co najmniej gimnazjalne przewidziane dla stanowisk przeznaczonych dla szeregowych lub co najmniej średnie przewidziane dla stanowisk przeznaczonych dla podoficerów albo co najmniej wyższe przewidziane dla stanowisk przeznaczonych dla oficerów;
· posiada przygotowanie zawodowe oraz kwalifikacje i umiejętności przydatne w służbie wojskowej;
· zaliczył z oceną pozytywną sprawdzian z wychowania fizycznego zorganizowany przez dowódcę jednostki wojskowej;
· pełnił służbę przygotowawczą i zdał egzamin na jej zakończenie, w przypadku żołnierza rezerwy, który wcześniej nie odbywał czynnej służby wojskowej.
Zawarcie kontraktu może być również uzależnione od posiadania przez żołnierza rezerwy:
· orzeczenia wojskowej komisji lekarskiej o jego zdolności do pełnienia służby poza granicami państwa;
· poświadczenia bezpieczeństwa.
Kobiety mogą przyjąć obowiązki w ramach NSR na zasadach ogólnych. Decydują kwalifikacje i potrzeby Sił Zbrojnych. Warunkiem koniecznym jest uprzednie pełnienie czynnej służby wojskowej i przeniesienie do rezerwy. W przeciwnym wypadku konieczne będzie wcześniejsze stawienie się w trybie ochotniczym do kwalifikacji wojskowej i pełnienie służby przygotowawczej.
Dowódca jednostki wojskowej jest właściwy do zawarcia kontraktu z żołnierzem rezerwy na wykonywania obowiązków w ramach NSR. Z tego względu do niego należy faktyczna decyzja co do przyjęcia żołnierza rezerwy na stanowiska służbowe w ramach NSR w jego jednostce wojskowej. W tym celu opiniuje i weryfikuje kandydata, prowadzi z nim rozmowę kwalifikacyjną, przeprowadza egzamin z wychowania fizycznego, sprawdza jego przydatność i kwalifikacje. W razie potrzeby, przed zawarciem kontraktu, może wystąpić z wnioskiem o wydanie przez odpowiedni organ poświadczenia bezpieczeństwa.
Wojskowy Komendant Uzupełnień jest właściwy do przyjęcia wniosku żołnierza rezerwy o zawarcie kontraktu na wykonywanie obowiązków w ramach NSR, weryfikację kandydatów i sprawdzenie ich przydatności (skierowania na badania itd.) oraz sporządzenie opinii w tej sprawie wraz z dokumentacją dla dowódcy jednostki wojskowej. Przed zawarciem kontraktu może wystąpić z wnioskiem o wydanie przez odpowiedni organ poświadczenia bezpieczeństwa dla żołnierza rezerwy.
Wojskowy Komendant Uzupełnień, po otrzymaniu kontraktu, jest właściwy do dalszej weryfikacji kandydata i nadania mu przydziału kryzysowego.
W ramach NSR żołnierze rezerwy odbywają ćwiczenia wojskowe oraz pełnią okresową służbę wojskową.
Żołnierze rezerwy posiadający przydziały kryzysowe (art. 101 ust. 2):
· odbywają corocznie ćwiczenia wojskowe rotacyjne;
· mogą odbywać ćwiczenia wojskowe w trybie natychmiastowego stawiennictwa, nie częściej jednak niż jeden raz w ciągu roku kalendarzowego, a w razie powołania na te ćwiczenia, odbyty ich okres zalicza się do czasu trwania ćwiczeń wojskowych rotacyjnych;
· mogą zostać zobowiązani do odbycia, w okresie obowiązywania przydziału kryzysowego, ćwiczeń wojskowych krótkotrwałych;
· na ich wniosek lub za ich zgodą mogą odbywać ćwiczenia wojskowe krótkotrwałe i długotrwałe, jeżeli takie są potrzeby Sił Zbrojnych.
Ćwiczenia wojskowe rotacyjne będą trwały łącznie do 30 dni i będą odbywane z przerwami w określonych dniach w ciągu danego roku kalendarzowego. Dni, w których odbywane są ćwiczenia wojskowe rotacyjne ustala – w formie zbiorowego wykazu – dowódca jednostki wojskowej, do której żołnierze rezerwy posiadają nadane przydziały kryzysowe. Wykaz sporządza się nie później niż na 30 dni przed upływem roku kalendarzowego poprzedzającego rok kalendarzowy, w którym będą odbywane ćwiczenia i zapoznaje się z nim żołnierzy rezerwy, a wyciąg z tych wykazów przesyła wojskowemu komendantowi uzupełnień w celu powołania tych żołnierzy na ćwiczenia wojskowe. Wykaz można zmieniać tylko za zgodą żołnierza rezerwy. Wyciąg z wykazu dołącza się do karty powołania.
Ćwiczenia wojskowe rotacyjne przeznaczone są dla celów szkoleniowych, podtrzymania więzi żołnierza rezerwy z jednostką wojskową, praktycznego wykonywania zadań na stanowiskach służbowych, zgrywania poddziałów – przygotowania do okresowej służby wojskowej.
Okresową służbę wojskową pełni się (art. 108 ustawy) w przypadkach uzasadnionych potrzebami obrony państwa, potrzebami Sił Zbrojnych lub zarządzania kryzysowego, zwalczania klęsk żywiołowych i likwidacji ich skutków, działań antyterrorystycznych, ochrony mienia, akcji poszukiwawczych oraz ratowania lub ochrony zdrowia i życia ludzkiego, oczyszczania terenów z materiałów wybuchowych i niebezpiecznych pochodzenia wojskowego oraz ich unieszkodliwiania, a także wykonywania zadań przez Siły Zbrojne poza granicami państwa.
Powołanie do okresowej służby wojskowej, pełnionej w trybie natychmiastowego stawiennictwa, może nastąpić tylko w celu udziału jednostek wojskowych w zwalczaniu klęsk żywiołowych i likwidacji ich skutków, działaniach antyterrorystycznych i z zakresu ochrony mienia, akcjach poszukiwawczych oraz ratowania lub ochrony zdrowia i życia ludzkiego, oczyszczaniu terenów z materiałów wybuchowych i niebezpiecznych pochodzenia wojskowego oraz ich unieszkodliwiania, a także w realizacji zadań z zakresu zarządzania kryzysowego.
Żołnierz rezerwy w ramach NSR może zostać wyznaczony lub skierowany do pełnienia czynnej służby wojskowej poza granicami państwa. Pełnienie tej służby może nastąpić w ramach okresowej służby wojskowej (art. 108 ust. 5 ustawy). Zobowiązanie żołnierza rezerwy do pełnienia służby poza granicami państwa, wyrażone w podpisanym kontrakcie na podjęcie obowiązków w ramach NSR, stanowi jednocześnie spełnienie wymogu uzyskania jego pisemnej zgody na pełnienie tej służby, o której mowa w ustawie o zasadach użycia lub pobytu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej poza granicami państwa.
Przydział kryzysowy ma charakter stosunku admnistracyjno-prawnego powstałego w wyniku jego nadania za pomocą karty przydziału kryzysowego, stanowiącej decyzję administracyjną. Z tego względu do nadania przydziału kryzysowego uprawniony jest wyłącznie organ administracji publicznej, którym jest wojskowy komendant uzupełnień. Nadanie przydziału kryzysowego jest dwuinstancyjne i podlega kontroli sądowo-administracyjnej sprawowanej przez Wojewódzkie Sądy Administracyjne.
Przydział kryzysowy można nadać na okres od 2 do 6 lat, z możliwością jego ponownego nadania, jednak na łączny okres nie dłuższy niż 15 lat (art. 59b ust. 4 ustawy).
Unieważnienie przydziału kryzysowego żołnierzowi rezerwy następuje w przypadku (art. 59b ust. 10 ustawy):
· zrzeczenia się obywatelstwa polskiego;
· osiągnięcia wieku 60 lat, a w przypadku szeregowych 50 lat życia;
· wybrania na posła, w tym do Parlamentu Europejskiego, senatora, na kierownicze stanowisko państwowe oraz do organów wykonawczych samorządu terytorialnego;
· niezdolności do czynnej służby wojskowej;
· utraty stopnia wojskowego albo degradacji;
· zwolnienia z okresowej służby wojskowej w wyniku prawomocnego orzeczenia kary dyscyplinarnej usunięcia z tej służby;
· skazania prawomocnym wyrokiem na karę pozbawienia wolności albo karę aresztu wojskowego, bez warunkowego zawieszenia jej wykonania, a także prawomocnego orzeczenia środka karnego pozbawienia praw publicznych;
· powołania do zawodowej służby wojskowej lub przyjęcia do służby wojskowej w charakterze kandydata na żołnierza zawodowego;
· niewyrażenia przez żołnierza rezerwy zgody na zmianę przydziału kryzysowego w przypadku rozformowania jednostki wojskowej lub skreślenia stanowiska służbowego.
Unieważnienie przydziału kryzysowego żołnierzowi rezerwy może nastąpić ponadto w przypadku (art. 59b ust. 10 ustawy):
· odmowy przyjęcia skierowania do wojskowej komisji lekarskiej lub wojskowej pracowni psychologicznej, niezgłoszenia się do tej komisji lub pracowni w określonym terminie i miejscu albo niepoddania się badaniom, do których żołnierz rezerwy został zobowiązany przez tę komisję lub pracownię;
· odmowy przyjęcia lub nieodebrania karty powołania albo niestawienia się, w przypadku powołania do czynnej służby wojskowej, w określonym terminie i miejscu do odbycia ćwiczeń wojskowych lub okresowej służby wojskowej;
· skazania prawomocnym wyrokiem na karę pozbawienia wolności albo karę aresztu wojskowego, z warunkowym zawieszeniem wykonania tej kary;
· odmowy wydania lub cofnięcia żołnierzowi rezerwy wymaganego poświadczenia bezpieczeństwa;
· w przypadku rozformowania jednostki wojskowej lub skreślenia stanowiska służbowego, jeżeli brak jest możliwości zmiany przydziału kryzysowego;
· wniosku żołnierza rezerwy, uzasadnionego szczególnie ważnymi względami osobistymi lub rodzinnymi.
Pracodawcy zatrudniającemu pracownika, będącego żołnierzem rezerwy i posiadającego nadany przydział kryzysowy, przysługuje świadczenie pieniężne za okres odbywania ćwiczeń wojskowych lub pełnienia okresowej służby wojskowej przez tego żołnierza (art. 134a ustawy). Świadczenie obejmie wyłącznie rekompensatę kosztów, bez kwot wynagrodzenia, poniesionych przez pracodawcę z tytułu zatrudnienia na podstawie umowy o pracę na czas określony nowego pracownika w celu zastępstwa żołnierza rezerwy w czasie pełnienia przez niego czynnej służby wojskowej lub z tytułu powierzenia tego zastępstwa innemu pracownikowi, a także wypłaty żołnierzowi rezerwy odprawy przed jego powołaniem po raz pierwszy do okresowej służby wojskowej.
Świadczenie wypłacane jest na udokumentowany wniosek pracodawcy. Kwotę świadczenia ustala szef wojewódzkiego sztabu wojskowego. Odmowa wypłaty świadczenia lub ustalenie kwoty niższej, niż wskazana we wniosku pracodawcy, nastąpi w drodze decyzji administracyjnej.
Kwota świadczenia za każdy dzień odbywania ćwiczeń wojskowych lub pełnienia okresowej służby wojskowej przez żołnierza rezerwy nie może być wyższa od 1/30 dwuipółkrotnego przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw.
Świadczenie emerytalne dotyczą wyłącznie żołnierzy rezerwy posiadających uprawnienie emerytalne (byłych żołnierzy zawodowych).
Okres pełnienia czynnej służby wojskowej w ramach NSR dolicza się, na wniosek żołnierza rezerwy do wysługi emerytalnej, w ten sposób, że emerytura żołnierza wzrasta o wskaźnik 2,6% dotychczasowej podstawy jej wymiaru za każdy rok pełnienia czynnej służby wojskowej, a jeżeli okres ten był krótszy niż rok to wskaźnik ten przelicza się proporcjonalnie za każdy dzień tej służby.
Ustalenie wysokości emerytury przez doliczenie nieuwzględnionych dotychczas w wymiarze świadczenia okresów następuje na wniosek zgłoszony nie wcześniej niż po zakończeniu kwartału kalendarzowego, w którym nastąpiło zwolnienie żołnierza z czynnej służby wojskowej.
Żołnierzom rezerwy, posiadającym przydziały kryzysowe, niezależnie od uprawnień wynikających z odbywania ćwiczeń wojskowych i pełnienia okresowej służby wojskowej, których wynagrodzenie z tytułu stosunku pracy jest wyższe niż uposażenie zasadnicze otrzymywane w czasie pełnienia okresowej służby wojskowej – przysługuje w tym czasie rekompensata finansowa, w wysokości różnicy między tym wynagrodzeniem i uposażeniem.
Podobne świadczenie przysługiwało również żołnierzom odbywającym ćwiczenia wojskowe. Świadczenie to zostało zachowane.
Ochotnicy posiadający uregulowany stosunek do służby wojskowej, a także inne osoby niepodlegające obowiązkowi odbycia zasadniczej służby wojskowej lub przeszkolenia wojskowego, mogą pełnić na ich wniosek lub za ich zgodą służbę przygotowawczą. Służby przygotowawczej nie pełni się w okresie trwania przeszkolenia wojskowego.
Do służby przygotowawczej może być powołana osoba niekarana za przestępstwo umyślne, posiadająca obywatelstwo polskie, odpowiednią zdolność fizyczną i psychiczną do pełnienia czynnej służby wojskowej, wiek co najmniej osiemnastu lat i wykształcenie:
· co najmniej wyższe – w przypadku kształcenia na potrzeby korpusu oficerów;
· co najmniej średnie – w przypadku kształcenia na potrzeby korpusu podoficerów;
· co najmniej gimnazjalne – w przypadku kształcenia na potrzeby korpusu szeregowych.
Czas trwania służby przygotowawczej wynosi:
· dla żołnierza kształcącego się na oficera – do sześciu miesięcy;
· dla żołnierza kształcącego się na podoficera – do pięciu miesięcy;
· dla żołnierza kształcącego się na szeregowego – do czterech miesięcy.
Służba przygotowawcza w przypadku studentów uczelni wyższych może być pełniona w kilku okresach w czasie letnich przerw wakacyjnych.